Có những nơi ta chỉ đi qua một lần, nhưng cũng có những nơi dù đi bao xa, đi bao lâu, trong lòng mỗi người vẫn luôn hướng về.
Đối với con cháu dòng họ Lưu Hòa Xá – Hà Nội, mộ Tổ không chỉ là một phần đất thiêng của quê hương, mà còn là nơi lưu giữ cội nguồn, là dấu tích để con cháu hôm nay và các thế hệ mai sau biết rằng: mình từ đâu mà đến, tổ tiên mình là ai và quê hương của mình ở nơi nào.
Ngôi mộ Tổ nằm giữa không gian làng quê thân thuộc, được con cháu gìn giữ và tu sửa khang trang. Những hàng gạch, những đường nét trên phần mộ, cổng mộ và khuôn viên xung quanh không chỉ tạo nên một nơi thờ tự trang nghiêm, mà còn chứa đựng trong đó tấm lòng của biết bao thế hệ con cháu đối với người đi trước.
Thời gian rồi sẽ trôi qua.
Những người hôm nay biết rõ câu chuyện của dòng họ rồi cũng sẽ lần lượt về với tổ tiên. Những đứa trẻ hôm nay sẽ trưởng thành, lập gia đình, đi học, đi làm và có thể sống ở những miền đất rất xa quê hương. Rồi một ngày, chúng sẽ đưa con cháu của mình trở về nơi đây.
Khi ấy, có thể chúng không còn nhớ hết tên tuổi của từng người trong dòng họ, không biết hết những năm tháng tổ tiên đã trải qua, nhưng chỉ cần nhìn thấy mộ Tổ, chúng sẽ hiểu rằng phía sau mình là cả một dòng họ, một quê hương và nhiều thế hệ đã sống, đã lao động, đã hy sinh để tạo nên cuộc sống của ngày hôm nay.
Bởi vậy, mộ Tổ không chỉ là nơi an nghỉ của người đã khuất. Đó còn là nơi kết nối người sống với người đã khuất, kết nối thế hệ hôm nay với thế hệ mai sau.
Mỗi nén hương được thắp lên trước mộ Tổ là một lời nhắc nhở.
Nhắc rằng chúng ta có nguồn cội.
Nhắc rằng trong mỗi người con họ Lưu hôm nay đều có bóng dáng của những thế hệ đi trước.
Nhắc rằng dù cuộc sống có thay đổi, dù con cháu có đi đến đâu, làm bất cứ nghề gì, thành công hay còn nhiều khó khăn, thì quê hương và tổ tiên vẫn là nơi để mỗi người tìm về.
Có thể thế hệ chúng ta không biết hết những gian khó mà tổ tiên đã trải qua. Có thể những câu chuyện của ngày xưa đã dần phai mờ theo năm tháng. Nhưng chính vì vậy, chúng ta càng phải có trách nhiệm gìn giữ những gì còn lại.
Gìn giữ mộ Tổ.
Gìn giữ gia phả.
Gìn giữ những câu chuyện về ông bà, cha mẹ và các bậc tiền nhân.
Gìn giữ tình cảm giữa những người cùng một dòng họ.
Và quan trọng nhất là giữ gìn đạo lý làm người mà tổ tiên đã truyền lại.
Con cháu có thể mỗi người một nơi, cuộc sống mỗi người một hoàn cảnh, nhưng mong rằng khi nhắc đến hai chữ Lưu Hòa Xá, mỗi người đều cảm nhận được sự gần gũi của hai chữ gia đình và quê hương.
Sau này, khi những thế hệ mới lớn lên, mong các con cháu hãy đưa con mình về thăm mộ Tổ. Hãy chỉ cho chúng biết:
“Đây là nơi tổ tiên chúng ta đã yên nghỉ. Đây là cội nguồn của dòng họ mình.”
Để những đứa trẻ ấy hiểu rằng chúng không bắt đầu từ ngày hôm nay.
Phía sau chúng là ông bà, cha mẹ, là những người đã sinh thành ra các thế hệ trước; phía sau nữa là những bậc tiền nhân mà chúng có thể chưa từng được gặp mặt nhưng vẫn luôn hiện diện trong dòng máu, trong tên họ và trong ký ức của gia đình.
Rồi một ngày, những người đang đứng trước mộ Tổ hôm nay cũng sẽ trở thành người được con cháu nhắc đến.
Vì vậy, điều quý giá nhất mà thế hệ chúng ta có thể để lại không phải chỉ là một ngôi mộ được xây dựng khang trang, mà là ý thức về cội nguồn và tình cảm đối với dòng họ.
Mong rằng dù thời gian có trôi qua hàng chục năm, hàng trăm năm, dù quê hương có đổi thay, con cháu dòng họ Lưu Hòa Xá vẫn luôn nhớ về nơi này.
Mỗi dịp giỗ Tổ, Tết đến hay khi có điều kiện trở về quê, hãy cùng nhau thắp một nén hương, cúi đầu trước tổ tiên và nhắc nhau rằng:
Chúng ta là con cháu của một dòng họ.
Chúng ta có chung một cội nguồn.
Và cội nguồn ấy cần được trân trọng, gìn giữ và truyền lại cho thế hệ mai sau.
Xin nguyện cầu cho các bậc tiên tổ dòng họ Lưu Hòa Xá được an yên nơi cõi vĩnh hằng.
Cầu mong cho con cháu trong dòng họ luôn mạnh khỏe, bình an, đoàn kết, yêu thương nhau, biết kính trên nhường dưới, sống có nghĩa có tình và làm rạng danh gia đình, dòng họ.
Để mỗi khi trở về trước mộ Tổ, mỗi người đều có thể tự hào mà nói:
“Con cháu chúng con hôm nay vẫn nhớ về Người.
Chúng con vẫn nhớ quê hương.
Và chúng con sẽ truyền lại cội nguồn này cho các thế hệ mai sau.”
Mộ Tổ còn đó – cội nguồn còn đó.
Cội nguồn còn đó – dòng họ còn mãi.
LƯU HÒA XÁ – MỘT CỘI NGUỒN, MUÔN ĐỜI CON CHÁU.
